Makedonija: Albancima lokalni važniji od predsjedničkih izbora

U Makedoniji će se 22. ožujka 2009.godine održati peti lokalni i po četvrti put predsjednički izbori poslije proglašenja nezavisnosti 8. rujna 1991.godine. Na ovim izborima pravo glasa ima 1.792.082 birača. Za predsjedničku poziciju natjecat će se sedam kandidata, od kojih četiri Makedonca, dva Albanca i jedna Albanka. Na lokalnim izborima natjecat će se oko 370 kandidata za 85 gradonačelničkih mjesta i oko 11.000 kandidata za oko 1.200 mjesta u opštinskim skupštinama.

Simptomatično je, da je na ovim izborima evidentirano blizu 1.800.000 birača, dok je ukupan broj stanovnika Makedonije nešto manji od 2.100.000. Broj birača je za oko 20% manji od ukupnog broja stanovnika Makedonije. Opravdanim se postavlja pitanje, da li je moguće da je samo 20% stanovnika Makedonije mlađih od 18 godina, ili se radi o klasičnom pokušaju manipulacije glasovima građana tako što su na biračkim spiskovima evidentirani i mrtvi kao i oni koji već duže vrijeme ne žive u Makedoniji odnosno koji žive u inostranstvu privremeno ili stalno.

KO ĆE BITI NOVI ŠEF MAKEDONSKE DRŽAVE?

Na predsjedničkim izborima, za najvišu poziciju u državi natjecat će se sedam kandidata: ● Gorge Ivanov, kandidat vladajuće VMRO-DPMNE uz podršku desetak manjih koalicionih partija ● Ljubomir Frčkoski, zajednički kandidat opozicionog SDSM (Socijaldemokratski savez Makedonije) i NSDP (Nove Socijaldemokratske partije - Tito Petkovski), ● Nano Ružin - kandidat Liberalno demokratske partije ● Ljube Boškoski (nezavisni kandidat) ● Agron Buxhaku (DUI-Demokratska unija za integraciju), ● Imer Selmani - Nova demokratija, ● Mirushe Hoxha (DPA-Demokratska partija Albanaca).

Prema posljednjim anketama kandidat VMRO-DPMNE Gorge Ivanov ima najveće šanse da uđe u drugi krug predsjedničkih izbora na kojima će biti izabran četvrti predsjednik Republike Makedonije. Njegova podrška u javnosti, prema anketama, iznosi 25-30%. Od početka kampanje Ivanov je imao dosta problema sa jasnom prezentacijom stavova po pitanjima nadležnosti predsjednika i bio je prilično konfuzan u svojim nastupima. Kao predsjednički kandidat vladajuće stranke Ivanov računa na rejting svoje stranke, koja u posljednje tri godine otkako je na vlasti po prvi put bilježi pad rejtinga čak za 10%.

Gorge Ivanov je bivši socijaldemokrata (član SDSM Branka Crvenkovskog), koji je napustio društvo Crvenkovskog 2005.godine, ali ne zbog ideološkog razilaženja već zbog toga što je 2005. godine, njegov brat Blažo Ivanov, komandir policije na graničnom prijelazu u Gevgeliji bio uhapšen zbog učešće u kriminalu – šverc migranata preko makedonske granice. To je bio jedini razlog zašto je Gorge Ivanov otišao u zagrljaj neokonzervativnog lidera VMRO-DPMNE Nikole Gruevskog.

Drugi kandidat, koji ima realne šanse da uđe u drugi krug predsjedničkih izbora je kandidat opozicionog SDSM Ljubomir Frčkoski. Ostali kandidati kao Imer Selmani nemaju nikakve šanse da uđu u drugi krug, jer je realnost, da Makedonci još uvijek nisu spremni da podrže albanskog kandidata za predsjednika države. Sasvim sigurno je, da će predsjednički kandidat Imer Selmani na predsjedničkim izborima biti pobjednik u albanskom biračkom tijelu, pobjeđujući kandidata vladajuće DUI Agrona Buxhakua i opozicione DPA Mirushe Hoxha, kao jedinog ženskog kandidata. Imer Selmani je kandidat, koji se pokušava pretjerano dodvoriti makedonskom biračkom tijelu.

Kandidat Liberalnih demokrata, bivši makedonski ambasador u NATO Nano Ružin predstavlja prijatno osvježenje predsjedničkih izbora. Bivši makedonski ministar unutrašnjih poslova i oslobođeni haaški zatvorenik Ljube Boškoski može osvojiti glasove starih članova VMRO-DPMNE, koji Ivanova ne smatraju svojim kandidatom već kao pobjegulju iz druge strane.

DUI PONOVNO POBJEDNIK LOKALNIH IZBORA

Za albanske političke stranke predsjednički izbori suštinski nisu tako interesantni kao što su lokalni, koji će biti u fokusu interesovanja. Glavna borba na lokalnim izborima za albanske političke stranke vodi će se u Tetovu, Gostivaru i skopskoj opštini Čair. U skopskoj opštini Čair, glavna borba vodi će se između aktualnog gradonačelnika iz DUI Izeta Mexhitija i kandidata Nove demokratije Fatmira Etemija, bivšeg poslanika DPA.

Na lokalnim izborima, prema procjenama analitičara DUI će ponovo biti izborni pobjednik, kao i prije četiri godine. DPA je oslabljena, a Nova demokratija još uvijek nije dovoljno profilirana i organizaciono snažna, da parira strukturama DUI.

Dodatni interes za lokalne izbore u albanskom političkom bloku je nezavisna kandidatura veoma popularnog bivšeg gradonačelnika Gostivara Rufi Osmanija, koji će na ovim izborima pokušati da se vrati na čelo Gostivara poslije 12 godina, kada mu je policijskom intervencijom nasilno prekinut mandat i kada je uhapšen zbog toga što je postavio albansku zastavu ispred zgrade opštine Gostivar. U Gostivaru pored Rufi Osmanija kandidati su i aktualni gradonačelnik iz redova DUI Nevzat Bejta i manje poznat kandidat DPA Gazmend Aliji.

Prema ocjenama Međunarodnog instituta IFMES kandidatura Rufija Osmanija ozbiljno ugrožava poziciju aktualnog gradonačelnika Bejta, a to je bilo vidljivo još od kada je izborna komisija u Gostivaru bliska DUI odbila da prihvatiti kandidaturu Osmanija, jer je u zatvoru proveo više od šest mjeseci. Takva odluka podigla je na noge građane Gostivara i nekih drugih gradovima, u smislu negativne reakcije na takvu odluku. Zbog takve odluke svoju zabrinutost izrazili su i predstavnici međunarodne zajednice prisutni u Makedoniji, koji su smatrali, da je to atak na demokratiju i pravo izbora. Nadležni sud u Skopju je na osnovu zakonskih dokaza tu odluku poništio i omogućio Osmaniju da uđe u izbornu utrku.

FAVORIT TETOVSKI GRADONAČELNIK HAZBI LIKA

Centar političkog života Albanaca u Makedoniji je Tetovo. Situacija je neizvjesna u smislu, da li će aktualni gradonačelnik Tetova Hazbi Lika (DUI) dobiti drugi mandat, ili će to pripasti kandidatu DPA Sadi Bexhetiju, aktualnom rektoru državnog Univerziteta u Tetovu.

U posljednje četiri godine otkako se na čelu grada Tetovo nalazi Hazbi Lika vidljive su pozitivne promjene. Tetovo, koje je bilo infrastrukturno nefunkcionalno, polako dobiva izgleda, uređene sredine, ali to je još uvijek daleko od postavljenih ciljeva. Još mnogo toga bi trebalo urediti, ali zbog nedovoljnih financijskih sredstava i interesa stranih donatora da investiraju u grad to nije bilo moguće. Najveći problem grada ispod Šare je nedostatak pitke vode u toku ljetnog perioda.

Kandidat DPA Sadi Bexheti, dolazi sa tetovskog univerziteta, za kojeg se vezuju velike financijske malverzacije u toku mandata prethodnog rektora Nexhbedina Behadinija. Bexheti je poznat i po tome da je pod njegovim rukovođenjem univerzitet otvorio vrata za profesore i studente Makedonce i strance, sa čime ja napravio veliki napredak prema poboljšanju akademskog života i rada na Univerzitetu. Međutim, to neće biti dovoljno, da uvjeri građane Tetova da ga izaberu za gradonačelnika.

DUI I DPA ZAJEDNO PROTIV RUFI OSMANIJA?


Imajući u vidu ukupnu situaciju u Tetovu i Gostivaru, uključujući i Rufi Osmanija, koji može ugroziti poziciju DUI u Gostivaru analitičari procjenjuje i smatraju mogućim, da dođe do tihog dogovora za prikrivenu suradnju između DPA I DUI u Gostivaru, gdje bi DPA u drugom krugu u kojem će se najvjerojatnije naći Nevzat Bejta (DUI) i nezavisni kandidat Rufi Osmani, podržati kandidata DUI, a za uzvrat DUI bi prepustila Tetovo DPA. Ostaje otvoreno pitanje, da li je DUI spreman žrtvovati tetovskog gradonačelnika Hazbi Liku u korist gostivarskog gradonačelnika i potpredsjednika DUI Nevzata Bejta?